Ogólną zasadę rozkładu ciężaru dowodu ustala art. 6 KC . Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi jakieś skutki prawne. W procesie cywilnym udowodnienia wymagać mogą fakty trojakiego rodzaju: Fakty prawotwórcze (np. fakt zawarcia umowy) – powinien udowodnić go ten, kto z zaistnienia tego faktu wywodzi dla siebie odpowiednie skutki prawne. W procesie cywilnym będzie do powód. Fakty tamujące powstanie prawa (np. nieważność czynności prawnej) – udowodnić go musi ten, kto podnosi zarzuty przeciwko żądaniom powoda. Fakty niweczące prawo – tak samo jak w faktach tamujących powstanie prawa. Art. 6 KC daje podstawę do przyjęcia, że ciężar dowodzenia spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza twierdzeniu.
Czytaj całość »
Według art. 232 KPC strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Dowody nie wskazane przez strony mogą być dopuszczone z urzędu przez sąd. KPC dopuszcza możliwość zastąpienia ścisłego dowodu domniemaniem. KPC odróżnia dwa rodzaje domniemań: faktyczne i prawne. Domniemanie faktyczne – wg art. 231 KPC sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych faktów, ustalonych wcześniej na podstawie zebranych w sprawie dowodów. Domniemanie prawne – art. 234 KPC stwierdza jedynie, że ustanowione przez prawo domniemanie wiąże sąd. Podkreśla przy tym , że domniemania prawne mogą być obalone, jeżeli ustawa tego nie wyłącza. Przepisów wprowadzających domniemania prawne szukać należy poza kodeksem postępowania cywilnego, zwłaszcza w kodeksie cywilnym oraz w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Czytaj całość »
Prawodawca wyraża normy prawne w treści przepisów prawnych. Wykładnia czyli interpretacja prawa polega więc na odkodowywaniu przepisów i odpowiednim rekonstruowaniu norm prawnych. Rezultatem wykładni są normy prawne o ściśle określonych znaczeniach i dokładnie ustalonych zakresach obowiązywania. W teorii prawa pojawiły się dwie koncepcje wykładni: subiektywna oraz obiektywna. Teoria subiektywna – przepis prawa, ma takie znaczenie jakie nadał mu prawodawca. Teoria obiektywna – przepis prawa, po jego wydaniu, odrywa się od prawodawcy i „żyje własnym życiem”. Interpretacja tego przepisu polega zatem, na ustaleniu obiektywnego znaczenia użytych w nim słów, a nie na odtwarzaniu woli prawodawcy. Teoria subiektywna stała się podstawą wyróżnienia wykładni statycznej, natomiast teoria obiektywna dała podstawy wykładni dynamicznej. Wykładnia statyczna – przepis ma takie znaczenie jakie nadał mu ówczesny (historyczny) prawodawca. Wykładnia dynamiczna – staremu przepisowi należy nadawać takie znaczenie, jakie nadałby mu aktualny prawodawca, działający w nowych warunkach społeczno – gospodarczych.
Czytaj całość »
Jest to zespół czynności interpretacyjnych, w następstwie których uzyskuje się zgodny efekt potrójnej wykładni: językowej, systemowej oraz funkcjonalnej. Jeżeli wyniki każdej z tych wykładni są różne, interpretator powinien dokonać wyboru, którego efektem będzie wykładnia rozszerzająca lub zwężająca. Wykładnia rozszerzającaJest to efekt przyjęcia szerszego zakresu zastosowania normy wyinterpretowanej z danego przepisu prawa niż na to wskazują rezultaty osiągnięte w wyniku dokonania wykładni językowej. Ma ona ograniczony zasięg zastosowania. Nie mogą mianowicie być rozszerzająco interpretowane przepisy szczegółowe, wprowadzające pewne odstępstwa od przepisów ogólnych. Wykładnia zawężającaJest rezultatem przyjęcia węższego zakresu zastosowania normy wyinterpretowanej z danego przepisu prawa niż na to wskazują efekty osiągnięte w wyniku dokonania wykładni językowej.
Czytaj całość »
Reguły interferencyjne – nie mają żadnej podstawy ustawowej. Są dziełem doktryny prawniczej. U ich podstaw leży założenie idealizacyjne, zgodnie z którym prawodawca jest racjonalny, a więc nie jest jego celem pozostawianie luk w prawie. Jeżeli luki takie zostaną stwierdzone, organ stosujący prawo powinien je odpowiednio wypełniać w drodze zastosowania owych reguł interferencyjnych. Do reguł tych zalicza się: Reguły instrumentalnego nakazu i zakazu: Reguła instrumentalnego nakazu – „Jeżeli ustanowiono normę prawną, która nakazuje zrealizować stan rzeczy X, a nie ustanowiono normy, która zezwala na użycie środka niezbędnego do zrealizowania tego stanu rzeczy, należy przyjąć, że obowiązuje również ta druga norma”. Regułą instrumentalnego zakazu – „Jeżeli ustanowiono normę prawną, która nakazuje zrealizować stan rzeczy X, a nie ustanowiono normy która zakazuje działań prowadzących do niezrealizowania tego stanu rzeczy, należy przyjąć, że obowiązuje ta druga norma”.
Czytaj całość »
